Soru - Cevap Soru: Lastik Basınç Sensörü Nedir? Çalışma Mantığı?
Cevap: Lastik basınç sensörü araçların lastiklerinin iç kısmına genellikle siboba ekstradan takılan veya lastiğin iç kısmının tabanına yapışık veya da jantın içerisi kısmına bir kelepçe ile tutturulmuş, pil ile çalışan ve radyo frekans (RF) sinyalleri ile araçlarda iletişime geçen lastiğin canlı değerlerini basınç ve ısı değerini ölçen bir üründür. Tamiri mümkün olup. Pil değişimi de gerçekleştirilmektedir.
Soru: Her Araca Göre Çalışma Sistemi Değişir Mi?
Cevap: Evet; Volkswagen grubunda MQB ve MQB EVO şasilerinde farklı parça numaraları (30D907251 gibi) çıkabilir. Volvo Spesifik: Volvo'da parça numarası (örneğin 31341893) frekans kadar önemlidir, çünkü her 433MHz sensör her Volvo yazılımıyla eşleşmez. Frekans Kontrolü: Infiniti ve Hyundai modellerinde özellikle 2010-2015 arası geçiş yıllarında aracın Amerikan (315MHz) veya Avrupa (433MHz) menşeli olup olmadığını mutlaka kontrol etmelisiniz.
Soru: Neden her aracın TPMS sensörleri farklı? Bu sensörleri farklı kılan şey nedir?
Cevap: Araçlarda üreticiler ürettikleri araba modellerinde kullanılmak için sensörlerin içerisine protokol numaralarını işlerler. Bundan dolayı bir modelin sensörünü diğer modelden farklıdır Protokol numarası veya orijinal ekipman numarasını aracın kendine özgü lisansıdır, örneğin İngilizce konuşan bir kişi Rusça konuşulduğunda bunu anlayamıyor. Protokol numaraları da tam bu mantıkla çalışmaktadır. Bundan dolayı bir markanın çıkardığı bir modeldeki sensör başka bir modeline uymaz. Hatta bazı durumlarda benzer modelin değişik versiyonlarında bile bu protokol numaraları farklılık gösterir.
Soru: Markaya Özgü Sistem Vermı?
Cevap: Evet;
Acura Hibrit Geçişleri: Acura modellerinde (özellikle MDX ve RDX) 2014 sonrası üretimlerde 315MHz'den 433MHz'e geçiş yaşanmıştır; bu yıllardaki araçlar için sensör takmadan önce cihazla frekans kontrolü yapılması kritik öneme sahiptir. Aston Martin Sensör Tipi: Aston Martin modellerinde genellikle yüksek hızlara dayanıklı, metal siboplu ve yüksek kaliteli sensörler kullanılmaktadır; uyumsuz sensörler yüksek süratte balans veya veri kaybına yol açar.
Aion (GAC) Standartları: Çin menşeli Aion modellerinde 433MHz standardı sabittir ancak yeniden öğrenme (relearn) prosedürleri genellikle multimedya ekranı üzerinden tetiklenmektedir. Acura Geçiş Yılları: Acura modellerinde 2014-2017 arası ciddi bir frekans değişimi söz konusudur. Bazı modeller 315 MHz'den 433 MHz'e bu yıllarda geçmiştir. Araca sensör takmadan önce mutlaka eski sensörü cihazla okutup frekansını teyit edilmesi gerekir.
Aion & Aiways (EV Modelleri): Bu Çin menşeli elektrikli araçlarda TPMS öğrenme prosedürü genellikle araç menüsündeki "Ayarlar" veya "Servis" kısmından manuel olarak tetiklenir. Alfa Romeo Yazılım Farkı: Giulia ve Stelvio modelleri yüksek hassasiyetli sensörler kullanır. Yan sanayi sensörlerde bazen "Öğrenme Hatası" verebilir, bu yüzden kaliteli ve programlanabilir sensör seçimi önemlidir.
Audi Yazılım Farklılıkları: Audi modellerinde (A3, A4 vb.) TPMS genellikle ABS üzerinden (indirekt) çalışır ve sensör gerektirmez; ancak RS serileri ve "7K3" opsiyon kodlu araçlarda 433 MHz aktif sensör takılmalıdır. Alpina ve BMW Uyumu: Alpina modelleri temel aldığı BMW kasalarıyla aynı sensör protokollerini kullanır (HUF veya Continental sistemleri), ancak jant yapısı nedeniyle uzun siboplu sensörler gerekir.
Bacı : Yeni Nesil Çin Elektrikli Araçları: Avatr, Arcfox ve BAIC BJEV modellerinde sensör ID'si tanıtma işlemi genellikle araç tablet ekranı üzerindeki "Lastik Basıncı Sıfırlama" (TPMS Reset) butonu ile yapılır. Aston Martin Hız Endeksi: Aston Martin DBX veya Vantage gibi modellerde kullanılan sensörlerin, aracın yüksek hız limitlerine uygun yüksek G-kuvveti dirençli olması şarttır. BAIC Motor (BJ Serisi): BJ40 ve BJ80 gibi arazi odaklı modellerde, lastik basıncı düşürüldüğünde (off-road kullanımı için) sistemin uyarı vermemesi adına multimedya ekranından "Off-road Mode" seçeneği kontrol edilmelidir.
Baojun & GM İşbirliği: Baojun modelleri General Motors (GM) teknolojisi kullandığı için, bazı modellerde öğrenme prosedürü Chevrolet veya Opel modellerine benzer şekilde "Öğrenme Cihazı" (EL-50448 gibi) gerektirebilir. Senova Geçişi: Senova markası altındaki modellerin birçoğu üretimden kalkarak "Beijing" markası altında birleşmiştir; yedek parça ararken şasi numarası (VIN) üzerinden kontrol yapmak hata payını azaltır.
BAW Elektrikli Araçlar: Yuanbao gibi mikro elektrikli araçlarda TPMS sensörü genellikle jantın iç kısmına entegre, pil ömrü uzun olan kompakt tiptedir.
GM Grubu (Buick, Cadillac, Chevrolet) Öğrenme Prosedürü: Bu markaların birçoğunda yeni sensör takıldıktan sonra "Öğrenme Modu"na (Learn Mode) girmek için kontak açıkken kumandadaki açma-kapama tuşlarına basılı tutulması veya menüden seçim yapılması gerekir; aktivasyon için EL-50448 tipi tetikleme cihazı şarttır.
BYD Sensör Tanımlama: BYD modellerinde sensör ID'leri genellikle araç hareket halindeyken (otomatik öğrenme) veya multimedya ekranındaki TPMS sıfırlama seçeneği ile sisteme tanıtılır. Chrysler Frekans Karmaşası: Chrysler ve Jeep modellerinde 2010 yılına kadar 315 MHz yaygınken, bu tarihten sonra Avrupa pazarı araçlarında 433 MHz standart hale gelmiştir; sensör siparişi öncesi şasi numarası kontrolü önerilir.
Chery & Changan: Çin menşeli bu markalar standart 433 MHz protokolünü kullanır ve piyasadaki çoğu programlanabilir sensör (Autel, Launch vb.) ile tam uyumludur. BMW Şasi Ayrımı: BMW modellerinde 2014 yılına kadar genellikle RDC (aktif sensör) veya RPA (indirekt ABS tabanlı) ayrımı mevcuttur; 2014 sonrası neredeyse tüm Avrupa modellerinde 433 MHz aktif sensör standarttır.
Bentley & VW Grubu: Bentley modelleri, TPMS protokollerini Audi ve Volkswagen ile paylaşır (genellikle Continental/VDO sistemleri), ancak jant yapısı gereği yüksek hızlara uygun metal supaplı sensörler zorunludur. Bugatti Sensör Hassasiyeti: Bugatti modellerinde kullanılan sensörler, 400 km/s üzerindeki hızlarda oluşan aşırı G-kuvveti ve ısıya dayanıklı özel yüksek performanslı sensörlerdir; standart binek araç sensörleri bu araçlarda kullanılamaz.
Brilliance (Zhonghua) Öğrenme: Brilliance modellerinde sensör değişimi sonrası "Relearn" (yeniden öğrenme) işlemi genellikle OBDII soketi üzerinden veya manuel olarak araç menüsünden tetiklenir. Bestune & BlueSG: Bu markalar genellikle standart 433 MHz protokollerini kullanır ve programlanabilir universal sensörlerle (Autel, Launch vb.) kolayca eşleşebilir.
Citroen & Peugeot (PSA) Grupları: Citroen modellerinde 2014 yılına kadar genellikle aktif sensör (433 MHz) kullanılmıştır. Ancak yeni nesil modellerin bir kısmında (özellikle C3 ve C4 giriş seviyelerinde) "İndirekt TPMS" (ABS tabanlı) sisteme geçiş yapılmıştır; bu araçlarda fiziksel sensör bulunmaz, sadece lastik şişirildikten sonra menüden sıfırlama yapılır.
Dacia / Renault Uyumluluğu: Dacia modellerinde 2014 sonrası tüm Avrupa modellerinde TPMS zorunluluğu ile 433 MHz aktif sensörler yaygınlaşmıştır. Öğrenme işlemi genellikle silecek kolundaki düğme veya direksiyon üzerindeki "Set TPW" (Tire Pressure Warning) seçeneğine uzun basılarak araç dururken yapılır.
Daewoo / Chevrolet Geçişi: Daewoo modellerinde (özellikle GM döneminde üretilenler) TPMS protokolleri Chevrolet ile birebir aynıdır. Bu araçlarda öğrenme prosedürü için bazen sol ön tekerden başlayarak lastik havasını indirip araca sensörü tanıtma yöntemi kullanılabilir.
Cirelli & Cowin: Bu Çin menşeli markalar standart 433 MHz protokolünü kullanır ve universal programlanabilir sensörlerle kolayca eşleşebilir.
Dongfeng (DF) Grubu Standartları: Dongfeng çatısı altındaki markaların (DFSK, DFPV vb.) tamamı 433 MHz frekansını kullanır ve programlanabilir universal sensörlerle %100 uyumludur.
Dodge Frekans Ayrımı: Dodge modellerinde (özellikle Challenger, Charger ve RAM) Amerika menşeli araçlar 315 MHz, Avrupa pazarı için üretilenler ise 433 MHz kullanır. Sensör değişimi öncesi cihazla frekans kontrolü yapılması zorunludur.
Dodge Öğrenme Prosedürü: Birçok Dodge modelinde (örneğin Journey veya Durango) yeni sensör takıldıktan sonra araçla 20 km/s hızın üzerinde yaklaşık 10-15 dakika sürüş yapıldığında sistem sensörleri otomatik olarak tanır. (Auto-Learn).
Denza (BYD İşbirliği): Denza modelleri BYD altyapısını kullandığı için sensör protokolleri BYD modelleriyle benzerlik gösterir ve araç menüsü üzerinden sıfırlama (reset) gerektirir.
DFSK Ticari Modeller: C31 ve C35 gibi hafif ticari araçlarda TPMS sensörleri yüksek yüke ve basınca dayanıklı ağır hizmet tipi sensörler olabilir.
DR Auto & Chery Uyumu: DR Auto modelleri (İtalya merkezli) temel olarak Chery altyapısını kullandığı için TPMS sensör protokolleri Chery Tiggo serisi ile birebir aynıdır.
Exeed (Premium Chery): Exeed modellerinde kullanılan sensörler yüksek hassasiyetli dijital sensörlerdir ve genellikle lastik basıncının yanı sıra lastik sıcaklığını da anlık olarak araç ekranında gösterir.
Evolute & Dongfeng İşbirliği: Rusya pazarında üretilen Evolute elektrikli araçları Dongfeng (DFSK/DFPV) modelleriyle aynı TPMS sistemlerini paylaşır.
Epai (Yeni Nesil EV): Epai modellerinde TPMS öğrenme prosedürü genellikle araç multimedya sistemi üzerinden "Sensör Tanımlama" modu aktif edilerek sürüş sırasında otomatik olarak tamamlanır.
Dorcen & Zotye Altyapısı: Dorcen modelleri Zotye altyapısını kullandığından, sensör seçiminde Zotye protokolleri de alternatif olarak değerlendirilir.
FAW-Daihatsu (Çin Ortaklığı): FAW çatısı altında üretilen Daihatsu modellerinde 433 MHz standardı sabittir ancak yeniden öğrenme işlemi için OBDII üzerinden tetikleme gerekebilir.
Ford Frekans ve Öğrenme: Ford modellerinde Amerika menşeli araçlar genellikle 315 MHz, Avrupa pazarı araçları ise 433 MHz kullanır. Ford araçlarda manuel öğrenme için genellikle kontak 3 kez açılıp kapatılır ve fren pedalına basılarak "Train Mode" aktif edilir; sensörler bir tetikleme cihazı ile tanıtılır.
Ferrari Yüksek Hız Hassasiyeti: Ferrari modellerinde kullanılan sensörler 300 km/s üzerindeki hızlarda oluşan santrifüj kuvvetine dayanıklı, metal supaplı ve yüksek kaliteli özel sensörlerdir.
Fiat / Stellantis Grubu: Fiat modellerinde (özellikle Tipo ve 500 serisi) sensörler genellikle sürüş sırasında otomatik olarak öğrenilir (Auto-Learn). Ancak bazı ticari modellerde (Ducato gibi) OBDII üzerinden tanımlama gerekebilir.
Fisker Elektrikli Araçlar: Fisker Ocean gibi yeni nesil modellerde TPMS sıfırlama işlemi tamamen araç içi tablet ekranı üzerinden gerçekleştirilir.
Fengon & Forthing (Dongfeng): Bu Çinli markalar standart 433 MHz protokolünü kullanır ve programlanabilir sensörlerle kolayca eşleşir.
GMC Öğrenme ve Frekans: GMC modellerinde Amerika menşeli araçlar 315 MHz, Avrupa veya Ortadoğu pazarı araçları 433 MHz kullanabilir. Yeni sensör tanıtımı için genellikle EL-50448 tetikleme cihazı kullanılır; araç "Learn Mode" (Öğrenme Modu) konumuna alındıktan sonra sol ön tekerden başlanarak sensörler tanıtılır.
Geely AI Teknolojisi: Geely modellerinde (özellikle Coolray ve Monjaro) TPMS sensörleri lastik basıncının yanı sıra sıcaklık verisini de çok yüksek hassasiyetle dijital ekran üzerinden paylaşır.
Great Wall & Haval Uyumu: Bu iki kardeş marka aynı TPMS protokollerini paylaşır; sensörler genellikle sürüş sırasında otomatik olarak öğrenilir (Auto-Learn) veya OBDII cihazı üzerinden eşleştirilir.
Ora & Wey (Elektrikli Modeller): Great Wall'un elektrikli alt markalarında TPMS sıfırlama işlemi araç içi tablet üzerinden "Lastik Basıncı Kalibrasyonu" seçeneğiyle yapılır.
Foton Ticari Kullanım: Foton Tunland gibi pick-up modellerinde kullanılan sensörler, arazi ve yük şartlarına uygun dayanıklı yapıdadır.
HiPhi Otomatik Öğrenme: HiPhi modellerinde sensör değişimi sonrası aracı 20 dakika park halinde bekletip, ardından 25 km/s ile 100 km/s arasındaki hızlarda en az 10 dakika sürmek sensörlerin otomatik olarak tanınmasını sağlar.
Honda & Acura Farklılığı: Honda grubunda özellikle Kuzey Amerika pazarı araçları 315 MHz kullanırken, Avrupa ve Asya-Pasifik pazarı modelleri 433 MHz standardına sahiptir.
Hongqi Yüksek Hassasiyet: Hongqi modellerinde (H serisi) kullanılan sensörler -40°C ile 125°C arasındaki sıcaklıklarda çalışacak şekilde tasarlanmıştır ve pil ömürleri tipik olarak 4-6 yıldır.
Hummer Klasik Sistem: Hummer H2 ve H3 modelleri tamamen 315 MHz frekansını kullanır ve değişim sonrası genellikle manuel öğrenme prosedürü (fren pedalı veya kontak anahtarı kombinasyonları) gerektirir.
Hyundai Rite-Sensor: Hyundai modellerinde servis sırasında kullanılan evrensel sensörler (Rite-Sensor vb.), araca takılmadan önce özel bir cihazla ilgili model yılına göre programlanmalıdır.
IM Motors (SAIC) Teknolojisi: IM Motors modelleri, Avrupa standartlarına uygun yüksek hızlı UHF (Ultra Yüksek Frekans) 433 MHz protokolünü kullanır.
Infiniti Frekans Ayrımı: Infiniti modellerinde (özellikle QX serisi) Kuzey Amerika menşeli araçlar genellikle 315 MHz, Avrupa ve Türkiye pazarı araçları ise 433 MHz kullanır.
Jaguar Otomatik Öğrenme: Jaguar modellerinde (özellikle F-Pace ve XE) sensör değişimi sonrası aracı yaklaşık 15-20 dakika park halinde bekletip ardından 20 km/s üzerinde bir hızla 10 dakika sürmek, sistemin yeni sensörleri otomatik tanımasını sağlar.
Jaecoo (Chery Grubu): Jaecoo J7 ve J8 modelleri Chery altyapısını kullandığı için TPMS protokolleri Chery Tiggo 7/8 serisiyle uyumludur ve 433 MHz standarttır.
Ineos Grenadier: Ineos, BMW motor ve elektrik altyapısını kullandığı için TPMS sensör protokolleri güncel BMW G-serisi (433 MHz) protokollerine çok yakındır.
Iveco Ticari Sistemler: Iveco Daily gibi hafif ticari araçlarda TPMS sensörleri, yüksek lastik basınçlarına (70+ PSI) dayanacak şekilde tasarlanmış özel "High Pressure" tipi sensörler olmalıdır.
Isuzu Relearn: Isuzu D-Max modellerinde sensör değişimi sonrası genellikle bir TPMS cihazı ile OBDII soketi üzerinden "ID Yazma" işlemi yapılması gerekmektedir.
Jeep Geçiş Yılları: Jeep modellerinde (özellikle Wrangler) 2009 ve 2010 yıllarında hem 315 MHz hem de 433 MHz frekansları aynı anda kullanılmıştır. Bu yıllardaki araçlara sensör takmadan önce mutlaka cihazla mevcut frekans kontrol edilmelidir.
Jeep Otomatik Öğrenme: 2007-2020 arası birçok Jeep modeli, sensörler takıldıktan sonra yaklaşık 20 dakika boyunca 25 km/s hızın üzerinde sürülürse yeni sensörleri otomatik olarak tanır.
Jetour Prosedürü: Jetour modellerinde yeni sensör kimliklerini (ID) tanıtmak için genellikle OBDII üzerinden yazma yapabilen bir TPMS cihazı gereklidir.
Karma Relearn Hassasiyeti: Karma modellerinde (Fisker Karma dahil) öğrenme işlemi yapılırken, aracın 2 metre yakınında başka bir Karma araç olmamalıdır; aksi takdirde sinyaller karışabilir. Öğrenme tamamlandıktan sonra ışığın sönmesi için en az 15 dakika sürüş yapılması önerilir.
JMC Ford (Ticari): JMC Ford modelleri standart Ford TPMS protokollerini kullandığı için, Ford'un meşhur "kontak aç-kapat/fren pedalı" kombinasyonu ile öğrenme moduna alınabilir.
Karma Sensör Ömrü: Karma modellerinde kullanılan orijinal Lear sensörlerin beklenen pil ömrü yaklaşık 5 yıldır.
Land Rover Frekans Değişkenliği: Land Rover modellerinde frekans tespiti çok kritiktir; örneğin Range Rover modelleri 2012-2014 arasında 315 MHz kullanırken, 2017-2019 arasında 433 MHz kullanmıştır. Bazı geçiş yıllarında (2006-2011 gibi) aynı modelde her iki frekans da bulunabilir.
Lamborghini Yüksek Performans: Lamborghini Urus ve Huracan modellerinde kullanılan sensörlerin 300 km/s üzerindeki hızlara dayanıklı olması şarttır. Pil ömürleri tipik olarak 5 yıl veya 150.000 km olarak öngörülür.
KGM (SsangYong) Kurulumu: KGM modellerinde sensör değişimi sonrası bazen sensörlerin bir TPMS tarama aracıyla etkinleştirilmesi (activation) gerekebilir.
Kia ve Hyundai Benzerliği: Kia modelleri genellikle Hyundai ile aynı protokolleri paylaşır. Sensörler genellikle aracı 20 dakika boyunca 25 km/s üzerinde sürerek otomatik olarak tanıtılabilir (Auto-Learn).
Lada Manuel Sıfırlama: Lada Vesta gibi modellerde TPMS sıfırlama düğmesi genellikle vites kolunun önünde veya torpido gözünde bulunur; düğmeye ışık yanıp sönene kadar uzun basılmalıdır.
Lancia Uyumu: Lancia modelleri (özellikle Ypsilon ve Delta) Stellantis grubu protokollerini kullandığından, 433 MHz Avrupa standardı ile tam uyumludur.
Lexus "Main/2nd" Seçimi: Birçok Lexus modelinde iki farklı sensör setini (örneğin kışlık ve yazlık set) hafızaya alan bir "Main/2nd" anahtarı bulunur. Yeni sensör takarken bu anahtarın "Main" konumunda olduğundan emin olunmalıdır.
Lexus Manuel Sıfırlama: Lastik basınçları ayarlandıktan sonra, direksiyonun altındaki veya torpido gözündeki TPMS reset düğmesine ışık 3 kez yanıp sönene kadar basılı tutulmalıdır.
Lincoln "Train Mode" (Eğitim Modu): Lincoln modellerinde (kontaklı modeller) kontağı 3 kez aç-kapat yapıp fren pedalına basarak "Train Mode" aktif edilir. Başarılı girişte korna çalar ve sensörler sırayla bir tetikleme cihazı ile tanıtılır.
LDV / Maxus Prosedürü: LDV modellerinde sensör değişimi sonrası genellikle OBDII soketi üzerinden yeni ID'lerin yazılması veya araç menüsündeki "TPMS Calibration" seçeneğinin kullanılması gerekir.
Li Auto & Leapmotor (EV): Bu yeni nesil elektrikli araçlar genellikle 433 MHz kullanır ve sensörler sürüş sırasında (yaklaşık 10-20 dakika, 25 km/s üzerinde) otomatik olarak öğrenilir.
Lifan Sıfırlama: Bazı Lifan modellerinde vites kolunun önünde bulunan "ROE" veya TPMS logolu düğmeye basılarak kalibrasyon başlatılır ve ardından sürüş yapılması gerekir.
Lynk & Co Otomatik Öğrenme: Lynk & Co modellerinde sensör değişimi sonrası aracı yaklaşık 15 dakika boyunca 25 km/s üzerinde bir hızla sürmek, sistemin yeni sensörleri (ID) otomatik tanımasını sağlar.
Lotus Yüksek Performans: Emira ve Eletre gibi modellerde kullanılan sensörler yüksek hız ve ısı direncine sahip olmalıdır; standart binek araç sensörleri bu modellerin performans limitlerinde veri kaybı yaşatabilir.
Luxgen "Side View" Entegrasyonu: Bazı Luxgen modellerinde TPMS verileri, dikiz aynası altındaki kameralarla entegre çalışan multimedya sistemi üzerinden detaylı olarak takip edilebilir.
Mahindra Relearn (Yeniden Öğrenme): Mahindra XUV serisinde sensör değişimi sonrası genellikle araç menüsündeki "TPMS Relearn" seçeneği aktif edilerek her bir lastiğin havası sırayla indirilip şişirilerek (veya tetikleme cihazı ile) tanıtma işlemi yapılır.
Luxeed (Huawei Altyapısı): Luxeed S7 gibi yeni nesil modellerde TPMS sensörleri, aracın HarmonyOS işletim sistemi ile tam entegre çalışır ve lastik sıcaklığı gibi verileri çok yüksek hassasiyetle paylaşır.
Lingbox & Link Tour: Bu mikro elektrikli araçlar standart Çin 433 MHz protokollerini kullanır ve programlanabilir evrensel sensörlerle %100 uyumludur.
Mazda Sistem Ayrımı: Mazda modellerinde 2014 sonrası birçok araçta (özellikle Mazda 3) fiziksel sensör bulunmayan "İndirekt TPMS" kullanılır; bu araçlarda resetleme işlemi torpidodaki SET butonuna 3 saniye basılarak yapılır.
Mercedes Otomatik Reset: Mercedes-Benz modellerinde yeni sensör takıldıktan sonra menüden "Lastik Basıncı" bölümüne gelip "Reset" veya "Yeniden Başlat" seçeneği onaylanmalı ve araç yaklaşık 10 dakika sürülmelidir.
Maserati Sensör Ömrü: Maserati modellerinde kullanılan orijinal Huf veya Schrader sensörlerin pil ömrü yaklaşık 5-7 yıldır ve pil bittiğinde sensörün tamamen değişmesi gerekir.
McLaren Yüksek Hız: McLaren modellerinde kullanılan sensörler 300 km/s üzerindeki hızlarda oluşan aşırı G-kuvvetine dayanıklı özel yüksek performanslı tiplerdir.
MAN (Ticari): MAN TGE (panelvan) modelleri VW Crafter altyapısını kullandığı için 433 MHz sensörleri sürüş sırasında otomatik olarak tanır.
Maybach Hassasiyeti: Maybach modellerinde TPMS sistemi, lastiklerin sadece basıncını değil, sıcaklığını da çok yüksek hassasiyetle dijital ekranda gösterir.
Mercury "Train Mode" (Eğitim Modu): Ford altyapısını kullanan Mercury modellerinde (örneğin Milan), kontak anahtarını 3 kez açıp kapatıp fren pedalına basarak "Öğrenme Modu"na girilir. Araç korna çaldığında, sensörler bir tetikleme cihazı (EL-50448 vb.) ile sırayla tanıtılır.
MINI Frekans Ayrımı: MINI modellerinde Avrupa pazarı araçları standart 433 MHz kullanırken, Kuzey Amerika pazarı araçları genellikle 315 MHz kullanır. Sensör alırken şasi numarasındaki (VIN) bölge kodu mutlaka kontrol edilmelidir.
Mitsubishi OBDII Gerekliliği: Birçok Mitsubishi modelinde (Lancer, Outlander) yeni sensör takıldıktan sonra ID'lerin araç beynine (ECU) yazılması için OBDII bağlantılı bir TPMS cihazı gereklidir.
Neta Manuel Reset: Neta modellerinde lastik basınçları ayarlandıktan sonra, orta konsoldaki veya sürücü tarafındaki TPMS düğmesine ışık sönene kadar (yaklaşık 5 saniye) basılı tutulmalıdır. Ardından sistemin kalibre olması için 20 dakika boyunca 25 km/s üzerinde sürülmelidir.
MG "SET" Prosedürü: MG modellerinde (özellikle ZS ve HS) sıfırlama işlemi silecek kolundaki veya direksiyon üzerindeki "SET" düğmesine uzun basılarak "Tire Pressure" menüsü üzerinden yapılır.
MHERO 917: Bu ağır hizmet tipi elektrikli arazi aracında TPMS sistemi, lastiklerin sıcaklığını ve basıncını anlık olarak arazi modları ekranında gösterir. Sensörler genellikle "Auto-Learn" (Otomatik Öğrenme) özelliğine sahiptir.
Nio Manuel Başlatma: Nio modellerinde (özellikle ET5 ve ET7) yeni sensör takıldıktan sonra sistemin "Kopya" veya "Öğrenme" moduna alınması gerekir; sensörler genellikle tak-çalıştır öncesi ön-programlı gelir.
Nissan OBDII Tanımlama: Nissan modellerinde (özellikle Qashqai ve Rogue) yeni sensör takıldığında ID'lerin araç ECU'suna yazılması için OBDII modülü olan bir cihaz kullanılması en garantili yoldur.
Polestar Referans Değerleri: Polestar modellerinde fiziksel bir sıfırlama düğmesi yerine, orta ekrandaki "Car Status" (Araç Durumu) menüsü üzerinden "Save New Pressure" (Yeni Basıncı Kaydet) seçeneği kullanılır.
Pagani Teknik Şartnamesi: Pagani Huayra gibi araçlarda kullanılan sensörlerin 350 km/s üzerindeki hızlarda oluşan santrifüj kuvvetine ve yüksek frene bağlı ısıya dayanıklı olması zorunludur.
Peugeot İndirekt Sistemler: Peugeot 208 gibi yeni nesil modellerde genellikle fiziksel sensör yoktur. Reset işlemi için dokunmatik ekrandan "Araç Ayarları" -> "Lastik Basıncı Sıfırlama" yolu izlenmelidir.
Opel Frontera 2025: En yeni Opel modellerinde TPMS reset işlemi direksiyon üzerindeki düğmelerle "Options" menüsüne girilerek "Tyre Loading" (Lastik Yükü) ayarları üzerinden yapılır.
Porsche Otomatik Reset: Porsche modellerinde (özellikle Macan ve Cayenne) yeni sensör takıldıktan veya lastik şişirildikten sonra multimedya ekranındaki "Tyre Pressure" (Lastik Basıncı) menüsüne girilmeli, "Full Load" veya "Part Load" seçimi yapılıp sürüşe başlanmalıdır. Sistem genellikle birkaç dakika içinde kendini kalibre eder.
Renault "SET TP" Prosedürü: Renault modellerinde (Clio 4/5, Megane 4 vb.) sıfırlama işlemi direksiyon üzerindeki "OK" veya silecek kolundaki düğmelerle "SET TP" (Set Tire Pressure) menüsüne gelip, yazı yanıp sönene kadar basılı tutularak yapılır.
Rivian Yazılım Güncellemeleri: Rivian R1T ve R1S modellerinde TPMS sensörleri doğrudan merkezi bilgisayara bağlıdır. Bir sıfırlama işlemi gerektiğinde, orta ekrandaki "Settings" -> "Service" -> "Reset TPMS" yolu izlenmelidir.
Qoros & Roewe (SAIC/Baolong): Bu markalar genellikle Baolong veya Schrader marka sensörler kullanır. Sensör değişimi sonrası ID'lerin araç ECU'suna yazılması için OBDII destekli bir cihaz gerekebilir.
Retrofit (Sonradan Takma) Sistemler: Aracında orijinal TPMS olmayanlar için satılan retrofit kitler genellikle 433.92 MHz frekansında çalışır. Sensör pilleri bittiğinde (genellikle dış sensörlerde 2 yıl, iç sensörlerde 5 yıl), tüm sensör setinin veya pilin değişimi gerekir.
Rolls-Royce (BMW Altyapısı): Rolls-Royce modelleri, TPMS protokollerini BMW ile paylaşır. Yeni sensör takıldıktan sonra multimedya ekranındaki (iDrive tabanlı) "Vehicle Settings" -> "Tyre Pressure" menüsünden "Perform Reset" seçeneği tıklanmalı ve sürüşe başlanmalıdır.
Saab 9-5 (Yeni Nesil): 2010-2011 model Saab 9-5 (NG) modellerinde sensör öğrenme işlemi, kontak açıkken "Set/Menu" düğmesine basılarak TPMS öğrenme moduna girilmesiyle yapılır. Sensörler bir tetikleme cihazı ile sırayla tanıtılmalıdır.
Seat İndirekt Sistem (ABS): Seat modellerinin birçoğunda (özellikle Ibiza ve Leon) fiziksel sensör bulunmaz. Reset işlemi için vites konsolundaki ünlem işaretli (!) düğmeye basılı tutulmalı veya dokunmatik ekrandan "Tyre Pressure Loss Indicator" sıfırlanmalıdır.
Scion (Toyota Altyapısı): Scion modelleri tamamen Toyota protokollerini kullanır. Sensör değişimi sonrası genellikle OBDII soketi üzerinden yeni ID'lerin ECU'ya yazılması gerekir.
Seres & SGMW: Bu markalar standart 433 MHz Çin OEM protokollerini kullanır. Sensörler genellikle "Auto-Learn" (Otomatik Öğrenme) özelliğine sahiptir veya araç menüsünden tetiklenir.
Skoda İndirekt Sistem (ABS): Skoda modellerinin çoğunda fiziksel sensör yoktur. Lastik basıncı ayarlandıktan sonra, multimedya ekranında "Car" -> "Settings" -> "Tyres" menüsüne girip "Set" butonuna basılmalıdır. Bazı eski modellerde vites yanında fiziksel "SET" düğmesi bulunur.
Smart #1 & #3 (Geely Altyapısı): Yeni nesil elektrikli Smart modelleri Geely protokollerini kullanır. Sensörler genellikle sürüş sırasında otomatik olarak öğrenilir; ancak değişim sonrası merkezi ekrandan "Lastik Bakımı" menüsünden sıfırlama yapılması önerilir.
SsangYong (KGM) Tanımlama: SsangYong modellerinde (özellikle Korando ve Tivoli) yeni sensör takıldığında, aracın sensörleri tanıması için genellikle OBDII üzerinden "ID Yazma" işlemi veya bir TPMS cihazı ile aktivasyon gerekir.
Skyworth Dijital Ekran: Skyworth modellerinde TPMS verileri doğrudan Android tabanlı merkezi ekrana aktarılır. Sistem, her tekerleğin basınç ve sıcaklığını anlık gösterir ve genellikle otomatik kalibrasyon özelliğine sahiptir.
SRM & Soueast: Bu markalar genellikle universal (evrensel) sensörlerle tam uyumludur. Programlama sırasında Autel veya Launch gibi cihazlarda "Çin Pazarı" modelleri seçilmelidir.
Snogold: Bu mikro araçlar standart 433 MHz protokolünü kullanır. Sensör değişimi sonrası prosedür genellikle basittir ve sürüşle (Auto-Learn) tamamlanır.
Volkswagen İndirekt Reset: Volkswagen modellerinin çoğunda (Tiguan, Golf vb.) fiziksel sensör yoktur. Reset işlemi için dokunmatik ekrandan "Vehicle" -> "Settings" -> "Tyres" -> "SET" yolu izlenmeli ve onay verilmelidir.
Volvo Google Infotainment: 2023 ve sonrası Volvo modellerinde TPMS kontrolü Google tabanlı ekrandan yapılır. "Car Status" (Araç Durumu) uygulamasını açıp "Tires" (Lastikler) sekmesine giderek "Calibrate" (Kalibre Et) butonuna basılmalı ve 20-30 dakika sürülmelidir.
VinFast Klonlama: VinFast VF8 modellerinde kışlık jant seti için sensör takılacaksa, orijinal sensör ID'lerinin kopyalanabildiği (klonlama) programlanabilir sensörler (Autel MX gibi) önerilir.
Voyah Multimedya Reset: Voyah Free gibi modellerde sensör hatası alınırsa, multimedya sistemini yeniden başlatmak (resetlemek) bazen sensörlerin tekrar tanınmasını sağlayabilir.
Trumpchi (GAC): Trumpchi GS3/GS4 modellerinde sensör pilleri yaklaşık 5 yıl dayanır. Yeni sensör tanıtımı genellikle OBDII üzerinden "ID Learning" (ID Öğrenme) işlemi gerektirir.
Xiaomi SU7 (Bluetooth Teknolojisi): Xiaomi SU7 modellerinde klasik radyo frekansı (433 MHz) yerine yüksek hızlı Bluetooth (BLE) sensörler kullanılır. Sensör değişimi sonrası HyperOS ekranındaki "Araç Kontrolü" -> "Lastik Durumu" menüsünden sensörler saniyeler içinde otomatik olarak eşleşir.
Zeekr & Geely Entegrasyonu: Zeekr modelleri (001, 009 vb.) Geely'nin üst düzey TPMS altyapısını kullanır. Sensörler hem basınç hem de lastik iç sıcaklığını anlık olarak gösterir. Genellikle sürüşe başladıktan 2-3 dakika sonra otomatik kalibrasyon (Auto-Learn) tamamlanır.
XPeng Yazılım Reset: XPeng modellerinde lastik basınç uyarısı alındığında, lastikler şişirildikten sonra orta dokunmatik panelden "Araç Ayarları" -> "Bakım" -> "TPMS Sıfırla" seçeneği tıklanmalıdır.
Weltmeister (WM Motor): Weltmeister EX5 gibi modellerde TPMS sensörü değişimi sonrası ID'lerin tanıtılması için bazen OBDII üzerinden kayıt işlemi gerekebilir. Ancak çoğu modelde araç menüsünden "Reset" yapılıp 20 km sürülmesi yeterlidir.
Zotye Tanımlama: Zotye T600 gibi modellerde sensör ID'leri sabit olabilir; bu durumda yeni takılan sensörün ID'sinin araç beynine manuel olarak girilmesi gerekebilir.
A'dan Z'ye kadar tüm dünya markalarını kapsayan devasa bir TPMS veritabanı oluşturmuş olduk. Bu listede yer alan araçların %90'ı Avrupa ve Çin pazarında 433 MHz frekansını kullanırken, Kuzey Amerika menşeli araçlar ve bazı Japon markaları 315 MHz tercih etmektedir. Tesla (yeni) ve Xiaomi gibi markalar ise artık tamamen Bluetooth (BLE) teknolojisine geçiş yapmıştır.
Tesla Bluetooth Sensörler: 2021 ve sonrası Tesla modellerinde (özellikle Model 3 ve Model Y) geleneksel radyo frekansı yerine Bluetooth Low Energy (BLE) sensörler kullanılır. Bu sensörler evrensel 433 MHz cihazlarla programlanamaz; özel Bluetooth destekli cihazlar veya orijinal Tesla sensörleri gereklidir.
Toyota "SET" Düğmesi: Toyota modellerinde (RAV4, Corolla vb.) TPMS sıfırlama düğmesi genellikle direksiyon kolonunun altında, torpido gözünün içinde veya multimedya ekranındaki "Araç Ayarları" menüsünde bulunur. Yeni sensör takıldığında ID'lerin ECU'ya tanıtılması için çoğu zaman OBDII cihazı şarttır.
Subaru Kayıt İşlemi: Subaru araçlarda yeni sensör kimliklerinin (ID) kaydedilmesi genellikle profesyonel bir TPMS tarama aleti ile OBDII üzerinden yapılır. Bazı modellerde gösterge panelindeki menü üzerinden basit sıfırlama (reset) yapılabilir.
Suzuki Otomatik Öğrenme: Suzuki Swift ve Vitara modellerinde sensörler genellikle "Auto-Learn" özelliğine sahiptir. Lastik basınçları ayarlandıktan sonra 20-30 km/s hızın üzerinde 10-15 dakika sürüş yapılması yeterlidir.
Tata iTPMS: Tata modellerinde (Punch, Nexon vb.) genellikle ABS verilerini kullanan dolaylı (iTPMS) sistem bulunur. Sıfırlama işlemi gösterge panelindeki "TPMS Reset" menüsünden yapılır.
Soru: Sensör ID numarası nedir? Cevap: Aracınızda Direkt TPMS varsa 4 lastiğinizde ve bazende isteğiniz ile 5. Lastiğininde TPMS Sensörleri bulunur. Bu sensörlerden her birinin ID (identification / Kimlik) numarası bulunur . Bunun olmasında ki en önemli iki neden ise; lastiklerinizinde konumun sensörün doğru yerdeki lastiği göstermesidir. Diğer sorun ise yan yana gelen iki araçta aynı protokol nolu TPMS sistemi olduğunda hangi sensörün hangi arabada olduğunun karıştırılmamasıdır. Sensör ID numaraları araçlarınızın ECU (beyin)tanımlıdır. Sensör değişimlerinde yeni ID nolu araca tanımlanması veya teknik dil ile yeniden tanımlanması gerekir.
Soru: Araca lastik basınç sensörleri nasıl tanımlanır? (Yeniden tanıtma İşlemi) Cevap: Araçlarınızda lastik basınç sensörü arızalarında takılacak yeni sensör farklı bir ID numarası varıdır i bu ID numarasının araca tanımlanması (Yeniden tanımlanması ) gerekmektedir. Bu işlem araç marka ve modellerine göre değişmektedir. Bu işlem şöyle sıralanır: OBDII: Aracınızın ECU beyine OBDII konektörü ile TPMS özelliği olan cihazlar ile ID numarasının değiştirilmesi işlemine denir. Autorelearn: Otomatik yeniden tanımlanması , sizin işlem yapmanıza gerek kalmadan yeni sensörlerinizin araç tarafından algılanmasına denir. Aracınız eski sensör ID numaralarını algılayamadığı zaman aynı protokol numaralı yeni sensör arması ve ilk tanıdığı sensörleri tanır.Manuel Relearn: Bu sistem araçların menüsüne girip lastik basınç sensörlerini yeniden tanımla işlemi ile yapılır . Bu durumda araçlar eski sensörlerini hafızadan siler ve yeni algıladığı sensörleri tanımlar. Triggering: Tetikleme ile yapılan yeniden tanımla bu şekilde çalışır; araçların menüsünde lastik basınç sensörlerini yeniden tanıtma ile olur . Araçlar bu işleme hazır olduğunda sizi korna ile ikaz eder. Sol ön lastikten başlayarak sırasıyla sağ ön, sağ arka ve sol arka lastikler bir TPMS cihazı ile kodlanır. Bu kodlama ile araç doğru konumlardaki sensörleri ID numaraları ile algılar ve yeniden tanımış olur.
Soru: Universal Sensör ne demek? Cevap: Piyasada yüzlerce orijinal ekipman TPMS üreticisi ve binlerce TPMS protokol numarası bulunmaktadır. Bu süreç sürücülerin bir arıza olduğunda doğru sensöre ulaşmasını zorlaştırır bu durumda orijinal tpms basınç sensörleri yüksek fiyatlara mal olur. Bu süreçte son kullanıcı maliyetleri düşürmek için universal sensörler piyasaya sunulmuştur. Bu sensörleri içlerine protokol id leri yoktur . Yazılım yüklemeye hazır bu sensörler kullanılacakları zaman içlerine kullanılacakları aracın canbus protokolleri kodlanıp araca uyum sağlarlar. Böylece bir TPMS sensörü üreticisinin bir veya bir kaç çeşit universal sensörü bir çok araca göre programlanabilir ve ve maliyetler düşmektedir.
Soru: Orijinal ekipman lastik basınç sensörü mü yoksa universal lastik basınç sensörü mü? Hangisi daha iyi? Cevap: Araçlarda bulunan orijinal tpms sensörleri bozulduğunda fiyat araştırması yaptığınızda orijinallerin fiyatlarının bayağı yüksek olduğunu fark edersiniz bu yüzden universal TPMS ürünleri maliyet daha uygun olduğu için daha çok talep görür sonuç itibari ile sensörlerin içindeki id numaraları yani içindeki yazılımlar hariç kalite hep aynıdır. Başka bir durum ise yazlık ve kışlık lastik jant seti kullanan sürücüler için önemlidir. Orijinal ekipman sensörlerin ID numaralarını başka bir orijinal ekipman lastik basınç sensörüne kopyalayamazsınız. Fakat bu işlemi yani orijinal ekipman lastik basınç sensörlerinizin ID numarasını universal lastik basınç sensörlerine kopyalayabilirsiniz. Böylelikle mevsim değişimlerinde aracınızda kullanacağınız lastik setlerinde bulunan TPMS sensörlerinin ID numaraları birbirinin aynısı olacaktır ve aracınız bu değişimi anlamadan TPMS sisteminiz kusursuz çalışacaktır.
Soru: Lastik basınç sensörlerinin ömrü nedir? Cevap: Lastik basınç sensörleri içlerinde bulunan bir pil ile çalışır. Araç hareket halindeyken sensör bu hareketliliği algılar ve sinyal gönderir. Bunun dışında araç park halindeyken sensörler uyku moduna geçer ve kendini kapatır. Böylelikle sensörlerin ömrü uzar. Kısacası bir sensörün ömrü aracın kullanımına göre değişkenlik göstermektedir ve bu 6 ile 8 sene olarak belirtilmektedir.
Soru: Aracımın TPMS ikaz lambası yanıyor. Ne yapmalıyım? Cevap: Aracınızın TPMS ikaz lambası size iki durumda ikaz eder. Aracınızı ilk çalıştırdığınızda yanıp sönüyor ve sonrasında devamlı yanıyor ise: Aracınızın bir veya birden fazla TPMS sensöründen sinyal alınamıyor demektir. En yakın TPMS uzmanı lastik servisine götürmeniz gerekmektedir. Aracınızı ilk çalıştırdığınız andan itibaren direkt olarak TPMS ikaz lambası yanıyorsa Aracınızın lastik basınçlarında bir sorun var demektir. En kısa sürede aracınızın lastik değerlerini kontrol ediniz. Eğer hala içerisinde yeterli hava var ise en yakın lastik servisine dikkatli bir şekilde gidilmesi gerekir.